HNW, de transitie naar de herdefinitie van het kantoor!

Een crisis wordt doorgaans opgevolgd door een tijd van bezieling. Via deze periode van bezieling wordt een nieuwe balans gevonden. Stof tot nadenken! Welke effecten gaan de crisis, de veranderingen in de maatschappij en de veranderingen in de economie hebben op ons werk? En met name op het gebruik van onze werkplek, het kantoor.

In de aflevering van het programma Tegenlicht van 15 april j.l. wordt, door transitiehoogleraar Jan Rotmans, de crisis besproken als een transitie naar een nieuwe balans. Komend vanuit een diensteneconomie leven we nu in de periode waarin we de overstap naar een deeleconomie, een duurzame economie, een netwerkmaatschappij gaan maken.

De afgelopen jaren stonden in het teken van de crisis. Een tijd waarin bedrijven massaal sneden in hun kosten. Niet alleen besparingen op personeelskosten, maar ook, waar mogelijk, op de huisvestingskosten.

De crisis zorgt inmiddels voor een kantering op de arbeidsmarkt. De vaste patronen worden opengebroken. En nieuwe kansen doen zich voor. Het gevolg is niet alleen het ontstaan van een meer flexibelere arbeidsmarkt, maar ook ontstaan van nieuwe samenwerkingsverbanden en netwerken.

Bij deze nieuwe balans horen andere organisatievormen. Netwerkorganisaties komen op. Professionals vormen “gelegenheidsorganisaties” met als doel een project te realiseren. Traditionele bedrijven organiseren zich steeds meer in een beperkte kern en huren expertise in vanuit een flexibele schil. De rol van bedrijven wordt meer en meer faciliterend.

Welk effect heeft deze kantering op het gebruik van het kantoor?

Bij de diensteneconomie hoorde grote, prestigieuze panden met in oorsprong ruime werkplekken met veel aandacht voor individualiteit en privacy. Sinds een aantal jaren, de crisisjaren, staat Het Nieuwe Werken centraal. Ook al “doen bedrijven er niet aan” bijna iedereen in werkend Nederland kent het concept, heeft er een mening over of past het in meer of mindere mate toe.

HNW werd met name gezien als een perfect concept om m2 te reduceren en tegelijkertijd personeel te flexibiliseren en mobiliseren. Voor mij staat Het Nieuwe Werken centraal in de transitie. Mits goed uitgerold binnen een organisatie daagt het werknemers uit bewuster om te gaan met tijd, met ruimte, met kennis, met elkaar! HNW bereid ons voor op een nieuwe balans.

In het AD van zaterdag 18 mei j.l. schrijft vastgoedontwikkelaar Rudy Stroink, “Zoals we ooit de fabrieken voor glazen dozen hebben verruild, zo verruilen we dadelijk glazen dozen voor prettige multifunctionele werkomgevingen, die vrijwel overal gemaakt kunnen worden. Want ontmoeten is noodzakelijk, essentieel voor economische ontwikkeling. Bij voorkeur ontmoeten we daar waar het gezellig is en waar interactie met andere personen of bedrijven makkelijk kan plaatsvinden.”

Dit roept vragen op! Het Nieuwe Werken is kenmerkend voor de transitie. En het werken gebeurt in de toekomst op “plaatsen waar het gezellig is en interactie mogelijk is”. Wat zegt dit over onze werkplek, over de kantoren?

Verdwijnt met de kantering op de arbeidsmarkt en de kantering in de maatschappij het kantoor? Is de leegstand die er nu is rijp voor de sloop? Nee, het kantoor verdwijnt niet! Ja, het gebruik van het aantal m2 kantooroppervlak gaat, ook al herstelt de economie zich volledig, door het anders organiseren verminderen. Sloop van een deel van de kantorenvoorraad is onvermijdelijk.

In mijn optiek gaat een nieuw model van het kantoor ontstaan na een herdefinitie. Volgens de Van Dale is het kantoor het bedrijfsgebouw van een dienstverlenend bedrijf. Voor mij wordt het kantoor “de ontmoetingsplaats voor werkende waar de faciliteiten voor het werk aanwezig zijn”.

Voor het gebruik van onze werkplek, het kantoor, geldt ook dat de vaste patronen opengebroken gaan worden. Het flexibiliseren van de huisvestingslasten is een logisch gevolg op het openbreken van de arbeidsmarkt, van de organisaties.

Een sector waar men al bekend is het met flexibele huisvestingslasten is de bouw. Een gemiddeld bouwbedrijf heeft een kantoor waaruit de basis plaatsvindt. Voor projecten worden locaties ingericht, meestal in de vorm van een of meerdere bouwketen. Het gehele projectteam zit voor de duur van het project op deze locatie. De projectleider reist heen en weer tussen zijn diverse projecten en het kantoor.

Een mogelijkheid voor bedrijven om hun huisvestingslasten te flexibiliseren is te vinden in dit model!

De bouwketen worden verruild door business centra, flexcenters of bedrijfsverzamelgebouwen. Naar behoefte worden de voorwaarden bepaald. Medewerkers worden in staat gesteld in een van de centra een werkplek te gebruiken, waar en wanneer dat uitkomt. Of er worden projectlocaties in zo een centrum ingericht voor de duur van het project.

De oppervlaktes van het hoofdkantoor zijn op deze manier te reduceren tot wat in de basis noodzakelijk is om het ontmoeten en de ondersteuning van het werk te faciliteren.

De afgelopen jaren zijn bedrijven bezig geweest met het reduceren van hun huisvesting, het terugbrengen van hun kantooroppervlak. Door de crisis is de ware spanning, die door deze ingrepen op de werkvloer ontstaan, niet of nauwelijks ervaren. Deze druk wordt wel voelbaar zodra de economie aantrekt. Want wat gebeurt er als het werk toeneemt en bedrijven gaan groeien, in welke vorm dan ook, in hun personeelsbestand? Gaan bedrijven dan ook weer groeien in hun kantooroppervlaktes? Gaan ze weer vierkantenmeters bijhuren? Nee!

Er wordt niet voor niets gekeken naar de mogelijkheden om de arbeidscontracten flexibel te houden. De crisis zorgt voor bezieling! Andere vormen van werken, van samenwerken, vragen om een andere aansturing, een ander management. Feitelijk een andere organisatievorm. Een structurele verandering van de huisvesting is een logisch gevolg hiervan!

De waarden en normen in de veranderende maatschappij, de nieuwe economie, zorgen voor een invulling van het kantoor waar samenwerken, delen, flexibiliteit, dynamiek, netwerken en service en ondersteuning centraal staan. De herdefinitie van het kantoor vraagt om een herstructurering van de werkplek, van het kantoor! Een beperkte vaste basis, waar het draait ontmoeten en faciliteren, wordt aangevuld met verschillende dynamische dependances en variërende satelliet werkplekken.

 

Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink. Plaats een reactie of laat een trackback achter: Trackback URL.

2 Reacties

    Error thrown

    Call to undefined function ereg()